Wetsus Honors-leerling Kadey Swe (17), leerling aan het Christelijk Gymnasium Beyers Naudé in Leeuwarden, heeft in korte tijd twee bijzondere prijzen gewonnen met zijn onderzoek naar PFAS-verwijdering uit water. Met zijn profielwerkstuk, uitgevoerd binnen het Wetsus Honorsprogramma, overtuigde hij zowel de jury van de Nederlandse voorronde van de Stockholm Junior Water Prize als die van de LC Toptalentprijs. Vorige week won Kadey de Nederlandse voorronde van de Stockholm Junior Water Prize. Met deze prestatie heeft hij een ticket verdiend naar Stockholm, waar hij deze zomer Nederland zal vertegenwoordigen tijdens de internationale finale, onderdeel van de Stockholm World Water Week.
Slechts enkele dagen later volgde opnieuw succes tijdens de LC Toptalentverkiezing. Daar viel Swe op door zijn energieke en inhoudelijk sterke presentatie. Juryvoorzitter en LC-hoofdredacteur Maarten Pennewaard noemde het na afloop “de hoogste informatiedichtheid in drie minuten” die hij ooit had meegemaakt. Swe won de prijs in de categorie vwo met zijn onderzoek naar een effectieve methode om PFAS uit water te verwijderen. Daarbij blijkt zandfiltratie met speciaal gecoat zand een veelbelovende techniek. Lees hier het artikel over Kadey.
Het Wetsus Honorsprogramma is een talentprogramma voor geselecteerde middelbare scholieren met interesse in watertechnologie en onderzoek. Deelnemers werken gedurende (een groot deel van) het schooljaar wekelijks bij Wetsus aan een eigen onderzoeksproject, onder begeleiding van onderzoekers. Ze kiezen zelf een actueel en maatschappelijk relevant onderwerp en presenteren hun resultaten op een science fair. Het onderzoek kan dienen als profielwerkstuk en biedt leerlingen de kans om mee te doen aan (inter)nationale wedstrijden zoals de Dutch en Stockholm Junior Water Prize.
In zijn onderzoek, begeleid door Wetsus-onderzoekers dr. Ahmed Mahmoud en dr. Amanda Larasati, richtte Swe zich op de adsorptie en verwijdering van PFAS uit water. Hij experimenteerde met verschillende polymeren als coating op zand en ontdekte dat polyDADMAC, een kationisch polymeer, effectief negatief geladen PFAS aantrekt. Hiermee wist hij tot circa twee derde van de langeketen-PFAS (zoals PFOS en PFOA) uit water te verwijderen — een veelbelovend resultaat voor toepassingen in drinkwaterproductie.
Daarnaast onderzocht hij de rol van rioolslib in afvalwaterzuivering. Hieruit bleek dat zowel aerobe als anaerobe processen in staat zijn om 80 tot 90% van PFAS met langere ketens te verwijderen uit oplossingen van 500 ng/L. Hoewel de stoffen nauwelijks worden afgebroken, worden ze effectief opgenomen, wat nieuwe perspectieven biedt voor bestaande zuiveringsprocessen.
Volgens begeleider dr. Ahmed Mahmoud is het onderzoek van Swe bijzonder waardevol: “Het is een elegante en toepasbare oplossing voor een wereldwijd waterprobleem. Juist omdat de methode relatief eenvoudig is, ligt toepassing op grotere schaal binnen handbereik.”
Met zijn prestaties laat Kadey Swe zien hoe jong talent, ondersteund door het Wetsus Honorsprogramma, kan bijdragen aan innovatieve oplossingen voor urgente wateruitdagingen.
